Cha mẹ như cây cung mà con cái là những mũi tên từ đó mà ra.
        Người xạ thủ nhìn ngắm mục tiêu trên vô hạn nẻo đường uốn cong cây cung để mũi tên có thể bay nhanh và xa.
        Nên cha mẹ hãy vui sướng uốn cong trong cánh tay của thần Archer vì khi ngài yêu mến mũi tên bay đi thì ngài cũng yêu cây cung vững vàng.

THE PROPHET- Khalil Gibran

        Những lời dẫn giải của nhà hiền triết Gilbran về nhiều vấn đề của đời sống trong bản dịch có tựa đề “Mật Khải” mà bố đọc lúc chỉ có 17-18 tuổi sao mà bố thấy có nhiều ý lạ và hay quá, trong đó có phần nói về con cái mà bố trích ra một đoạn ở trên, đến nay đã gần 40 năm rồi, những lời chỉ dẫn của ngài còn đọng trong trí bố và cái hay từ từ hé lộ.

        Như xã hội Việt Nam trước đây, vấn đề con cái rời bỏ cha mẹ rất ít được đặt ra vì dù khi con cái trưởng thành, có gia đình riêng, trong nhiều hoàn cảnh, điều kiện sống mà con cái ra ở riêng không phải là ít, nhưng cũng có rất nhiều đại gia đình mà trong đó có đến 3-4 thế hệ vẫn chung sống. Đáng kể nhất là người con trai trưởng, vì có bổn phận trông coi nhà cửa, ruộng vườn, nhà thờ tổ tiên - nơi tập họp các em, các cháu trong những ngày giỗ tết nên dù đã có gia đình riêng thường vẫn ở với cha mẹ cho đến khi cha mẹ qua đời. Những người con khác dù có gia đình và đã ở riêng nhưng vẫn thường đem cháu về thăm ông bà, khi các người còn sống và đem cả gia đình về quây quần dưới mái nhà của cha mẹ trong ngày giỗ tết dù cha mẹ không còn. Đáng nói nhất là người con gái khi lập gia đình vì có bổn phận phụng dưỡng nhà chồng nên phải xa cha mẹ ruột, nên ngày cưới cũng là ngày buồn rầu vì phải rời mái ấm của cha mẹ, nên mới có câu: “khấp như nữ tử vu qui nhật” (khóc như người con gái ngày đi lấy chồng). Nhưng đây cũng là người con gắn bó với cha mẹ nhất, người con này luôn tìm mọi dịp để quay về với cha mẹ như khi chồng đi vắng lâu ngày, khi có thai, khi sanh nở, trong ngày giỗ tết…. Nên chuyện con trẻ dưới tuổi vị thanh niên rời xa mái ấm của cha mẹ xảy ra rất ít, không đáng kể vì truyền thống xã hội không khuyến khích, vì điều kiện kinh tế không cho phép.

        Nhưng khi người Việt ra sống ở nước ngoài, nền văn hóa Tây Phương đã phá vỡ truyền thống gắn bó gia đình này, các đứa con được khuyến khích sống độc lập với cha mẹ - ngay cả khi mới lên 16 tuổi; về sau vì công việc làm, điều kiện kinh tế... nhất loạt đều đưa đẩy con ra sống riêng, nên con cái khi còn sống với cha mẹ thì cảm thấy bị gò bó và muốn tung cánh bay xa ngay khi có thể, còn cha mẹ già thì cảm thấy bị bỏ rơi, sống lẻ loi, đơn độc khi mọi đứa con đều bỏ đi. Họa hoằn trong ngày của cha, ngày nhớ ơn mẹ chúng mới trở về với một bó hoa hay hộp kẹo và chỉ trong thoáng chốc lại biến mất. Và tệ hơn nữa là câu chuyện sau đây: Một bà mẹ sống ở Melbourne, có đứa con đi làm ở Canberra; nghe tin con bịnh phải vào nhà thương, bà vội vã đi Canberra thăm con, khi gặp mặt bà bị nghe một câu xua đuổi phũ phàng: “má về đi, má khỏi phải lên thăm tôi, công việc bận lắm tôi không có thể về thăm má được đâu”, câu nói rất sòng phẳng nhưng cũng quá tàn nhẫn vì đứa con không biết do lòng yêu con bà mẹ lặn lội đi thăm con, để biết được rằng con vẫn bình yên, đâu có phải bà muốn đổi chác để được con về thăm lại, đáng lẽ nó phải nói: “con cám ơn má đã đến thăm con, má tha lỗi vì bận rộn công việc nên đã lâu con không về thăm má, con hứa sẽ sắp đặt lại công việc, tìm khoản thời gian rảnh để về gặp má ngay ”. Bố chỉ hy vọng đây không phải là đứa con có dòng máu Việt.

        Đó là chuyện chung chung của xã hội, giờ thì bố kể lại vài chuyện riêng của hai bố con mình:

        - Bố nhớ lúc đó con mới được 6 -7 tháng tuổi, con chỉ mới biết bò; mỗi khi bố lái xe đi, con đều bò ra cửa sổ, vén màn cửa chờ ở đó cho đến khi bố lái xe ra và vẫy tay với con, con mới bò vào nhà. Nên hôm nào vội vã, đầu óc bận rộn, bố lái xe đi mà quên vẫy tay chào con thì chắc là con buồn bố lắm; còn bố thì ân hận phải biết khi nhớ ra là con còn chờ ở cửa sổ. Bây giờ thì gió đã xoay chiều, mỗi lần con lái xe đi đâu, bố đều chờ ở cửa nhà để xe, vẫy tay tạm biệt với con, và con hầu như không bao giờ quên là bố còn đứng chờ ở cửa.

        - Câu chuyện sau đây do mẹ kể lại cho bố nghe, năm nay con đã 20 tuổi, có nghĩa là chuyện xảy ra đã 20 năm, nhưng khi nhớ lại bố vẫn xúc động: Lúc đó con đã được 1 tuổi, con đã biết đi. Hôm đó con nghe tiếng xe về, con ra cửa đứng chờ, nhưng vì còn cánh cửa an toàn bằng sắt, nên con không thể bước ra ngoài chỗ để xe, mẹ đang làm bếp nên theo dõi, con đứng chờ ở cửa; hôm đó người lái xe về không biết làm gì ở ngoài nên rất lâu không vào nhà, con vẫn kiên nhẫn đứng chờ ở cửa. Thật lâu sau, người đó mới vào nhà, nhưng người đó không phải là bố mà là cậu con (lúc đó còn ở chung với bố mẹ) khi đó con mới quay vào và òa khóc: nỗi thất vọng lớn lao đó đã nói lên lòng yêu thương to lớn biết bao mà con đã dành cho bố.

        Nên con ơi, mai đây dù con đã đi làm xa, và vì đã bận bịu với công việc một tháng, nhiều tháng, một năm… con nên tự nhủ là con sẽ về gặp bố mẹ ngay khi có thể, vì nay lại đến phiên bố chờ con, nên nếu con lâu về thì bố cũng sẽ khóc như con từng khóc; dù nước mắt của bố không dàn dụa như con lúc bé đó có thể chỉ vì những đắng cay ở đời làm bố cạn khô nước mắt, chứ bố vẫn khóc thật to trong lòng, vì bố cũng thương con như con từng thương bố vậy. Con ơi, con hãy về để bố mẹ thấy được sự trưởng thành của con, về để bố mẹ biết rằng con vẫn bình an; con về để kể cho bố nghe những phương trời xa lạ mà con đã đi qua, kể cho bố những điều hay đẹp mà con đã học, những điều xấu xa, hiểm nghèo mà con đã tránh. Lúc ấy bố chỉ cần nhẹ nhàng khuyên con: “luôn dũng cảm và hãy bỏ thêm chút yêu thương vào đời sống”

        Vẫn biết rằng mũi tên không phải ở mãi với cây cung, nhưng mũi tên vẫn có thể từ cây cung ra đi nhiều lần tới nhiều mục tiêu khác nhau - phải không con yêu dấu của bố.

Your children are not your children
They are the sons and daughters of Life’s longing for itself
They come through you but not from you
And though they are with you yet they belong not to you./-