Quốc Gia Hành
Chánh    >> Home


Thầy Giáo Cũ và Lá Cờ Vàng

     Tôi bàng hoàng xúc động thật lâu khi nhận được điện thoại của một người bạn học gọi từ Pennsylvania báo tin thầy cũ của chúng tôi là thầy N. mới từ Việt Nam qua Mỹ du lịch và thầy rất mong được gặp lại tôi. Thầy tôi đang ở nhà của một người cháu ở vùng Tây Nam tiểu bang Virginia, cách nhà tôi gần 3 giờ lái xe. Tôi gọi điện thoại xuống để chào thầy và hẹn cuối tuần sẽ xuống đón thầy về nhà nhưng thầy bảo cứ để thầy đi xe lửa lên Hoa Thịnh Đốn rồi đón thầy ở nhà ga, và “đó là mệnh lệnh” nên tôi đành phải vâng lời.
     Sau khi nói chuyện điện thoại với thầy, tôi đă ngồi thẫn thờ cả tiếng đồng hồ tưởng nhớ lại kỷ niệm hơn bốn năm về trước, lúc trở về Việt Nam thăm gia đ́nh, tôi đă hỏi thăm và t́m cách đến thăm Thầy sau gần 30 năm cách biệt. Nếu không có một người bạn học dẫn tới, chắc chắn tôi không thể nào nhận ra thầy cũ của ḿnh... Tôi chỉ nấc lên được một tiếng “thầy” rồi ôm chầm lấy thầy mà khóc ̣a trong tức tưởi! Thầy tôi đó, một ông lăo gầy g̣ ốm yếu, tóc chỉ c̣n lơ thơ vài sợi trắng như tuyết, và vẫn chưa được “trả quyền công dân” sau bao nhiêu năm bị tù đày v́ đă làm thầy của bao nhiêu người “quyền cao chức trọng” trước năm 1975. Thầy tôi chỉ là một nhà giáo dạy trường tư nhưng đă bị giam cầm và quản chế lâu hơn rất nhiều sĩ quan và công chức khác v́ lúc nào thầy cũng “ngẩng cao đầu và đứng thẳng lưng” để không mất đi tư cách của một nhà giáo. Thầy tôi đă quyết định không đi Mỹ theo diện đoàn tụ, cũng chẳng nộp đơn theo diện H.O. , chỉ muốn đi du lịch một lần cho biết trước khi về với ông bà tổ tiên.    

Sáng Thứ Bảy tôi thức dậy rất trễ v́ tối hôm trước ngồi chuyện tṛ với thầy măi tới gần 2 giờ sáng mới đi ngủ. Vừa bước xuống nhà tôi đă thấy thầy đang ngồi uống trà và đọc báo ở pḥng khách. Nghe tôi chào, thầy tháo cặp kiếng lăo rồi nói:
     - Đúng là “đi một ngày đàng học một sàng khôn” con ạ.  Mới đọc vài tờ báo đă học được nhiều chuyện hay về đời sống của người Việt ḿnh bên Mỹ… Con uống trà hay cà phê? Vợ con đă để sẵn phích nước sôi, hộp trà, và cà phê trên bàn. Chắc thầy làm ồn nên con giật ḿnh hả?
     - Dạ không ạ. B́nh thường con dậy sớm lắm. Thầy dậy lâu chưa ạ?
     - Mỗi đêm thầy ngủ có vài ba tiếng thôi. Con mệt cứ lên ngủ tiếp đi.
     - Con ngủ thẳng giấc rồi thầy ạ. Để con pha vội ly cà phê rồi chở thầy ra Eden chơi. Gần 10 giờ sáng rồi, thầy tṛ ḿnh ra trễ khó t́m chỗ đậu xe lắm... Buổi chiều vợ chồng con và các cháu sẽ đưa thầy lên DC chụp h́nh và thăm Nhà Trắng, Quốc Hội, Tháp Bút Ch́, Viện Bảo Tàng và những đài kỷ niệm khác.
     - Tùy con. Nhưng thầy không muốn gia đ́nh con phát bịnh v́ phải lo tiếp đăi thầy.

* * *

     Trong lúc chờ vắng xe để quẹo trái vào “Cổng Tam Quan” trước trung tâm Eden, thầy tôi hỏi lớn:
     - Đường này họ đặt tên là “Đại Lộ Sàig̣n” hả con?
     - Dạ. Hồi đầu năm Thành Phố Falls Church cho phép cộng đồng Việt Nam để thêm tên “Saigon Boulevard” song song với tên đường chính thức là “ Wilson Boulevard ”. C̣n bên trong khu Eden , tất cả các đường ngang dọc đều mang tên Việt Nam hết đó thầy.
     - Người Việt ḿnh bên này hay thật!
     - Mai mốt thầy sang California hay Texas sẽ thấy nhiều trung tâm lớn hơn Eden nữa, và sinh hoạt người Việt dưới đó c̣n mạnh gấp mấy lần trên này thầy ạ.
     Tôi vừa quẹo xe vào cổng, thầy tôi đă nghẹn ngào thốt lên:
     - Ôi! Đẹp quá. Lá cờ… Lá Cờ Vàng… Ôi! Mấy chục năm rồi… Con nhớ chụp cho thầy mấy tấm h́nh dưới cột cờ nhé.
     - Dạ… Mà thầy không sợ gặp rắc rối lúc trở về Việt Nam sao?  Mấy người “du lịch” khác họ sợ liên luỵ lắm nên…
     - Ăn thua chi con. Ai sao kệ họ. Phần thầy đă nếm đủ rồi, chẳng có ǵ phải sợ hăi! Con lái xe tới gần chỗ cột cờ đi.
     - Dạ… nhưng phải đứng xa xa mới chụp được thầy ạ. Cây cột cờ cao quá.
     - Ừ nhỉ. Mà con nhớ chờ lúc gió nó bay bay rồi mới chụp cho đẹp nhé. Nh́n hai lá cờ Việt – Mỹ tung bay trong gió mà thấy ḷng quặn đau con ạ.  Ôi! Mấy chục năm rồi!
     Tôi nghe giọng thầy nghèn nghẹn như không muốn thoát ra khỏi đầu môi. Tôi biết thầy ḿnh đang xúc động lắm. H́nh như đôi mắt của thầy cũng long lanh ngấn lệ…
     Sau khi chụp mấy tấm h́nh với nhiều góc độ khác nhau, thầy cầm tay tôi nói nhỏ:
     - Con đi với thầy tới chỗ cột cờ nhé.
     - Dạ.
     Tôi theo thầy đến bên cột cờ. Thầy tôi trịnh trọng đưa tay sờ vào cột cờ như một cái ǵ linh thiêng lắm, rồi từ từ ngửa mặt, nheo mắt ngắm hai lá cờ đang tung bay phần phật dưới nắng ban mai. Măi một lúc lâu thầy mới quay lại thầm th́ bên tai tôi:
     - Thầy tṛ ḿnh đứng im cầu xin cho những người đă hy sinh bỏ ḿnh v́ quê hương con nhé.
     - Dạ. Một phút mặc niệm phải không thầy?
     - Đúng. Đă có hàng trăm, hàng ngàn người bỏ ḿnh dưới Lá Cờ này đó, con c̣n nhớ không? Ta bắt đầu cầu nguyện cho họ nhé.
     - Dạ.
     Sau mấy phút im lặng dưới cột cờ, tôi nhận ra sự thay đổi khác thường trên khuôn mặt già nua v́ tuổi tác của thầy.  Tôi biết chắc chắn đằng sau đôi mắt u uẩn đau buồn của thầy c̣n chất chứa bao nhiêu tâm sự không biết giăi bày cùng ai. Tôi đưa thầy dạo qua một vài cửa tiệm nhưng thầy tôi cứ lững thững đi theo như một kẻ mất hồn! Tôi dừng lại bên “quầy báo” trước cửa tiệm Phở Xe Lửa. Mặc dầu “người bán báo” hôm nay không phải là “chú thương phế binh” quen biết nhưng tôi cũng lên tiếng theo thói quen:
     - Chú cho cháu xin mỗi thứ một tờ.
     - Có ngay. Có ngay. 15 Đô tất cả.
     Thầy cầm tay tôi giặc giặc:
     - Ở nhà có mấy tờ Hoa Thịnh Đốn, Phố Nhỏ… rồi đó con. Sáng nay thầy đă đọc.
     - Dạ. Không sao thầy ạ. Con mua ủng hộ các chú gây “quỹ thương phế binh”.
     - Ồ. Quư hóa quá!
     Chờ lúc tôi nhận lại tiền thối và xếp báo xong xuôi, thầy tôi trao cho “chú bán báo” tờ giấy 5 Đô và nói nhỏ:
     - Ông cho tôi góp mấy đồng nhé.
     - Dạ… Dạ… Cám ơn. Xin lỗi ông đây là…
     Tôi đỡ lời:
     - Thưa chú đây là thầy cũ của cháu mới từ Việt Nam qua chơi.
     Không để tôi nói thêm, thầy tôi lên tiếng:
     - T́nh chiến hữu! T́nh chiến hữu! Đẹp thật! Đẹp thật! Các ông làm hay quá.
     Rồi quay sang tôi, thầy tiếp tục:
     - Con chụp cho thầy một tấm h́nh với ông anh đây. Con chụp cẩn thận để lấy hết h́nh cái sạp báo nhé.
     - Dạ.
     Không biết thầy tôi và “ông bạn mới” to nhỏ những ǵ mà chú ấy phải chạy nhờ người trông dùm sạp báo để đi theo thầy tôi chụp chung một số h́nh dưới “sân cờ” với những nụ cười thật rạng rỡ trên khuôn mặt của cả hai người. Sau đó, thầy tôi nhất định không chịu vào tiệm ăn sáng, cứ nằng nặc bắt tôi chở về nhà để đọc báo và “con đi in ngay cho thầy mấy tấm h́nh!” Cũng may vợ và các con tôi đă dậy, và đang chuẩn bị bữa trưa trước khi chở thầy đi thăm thủ đô Hoa Thịnh Đốn.

* * * *

     Thầy kính yêu,
     Bao nhiêu năm ở Mỹ, hầu như tuần nào con cũng ghé Eden, và đă hơn một lần con đậu xe sát bên cột cờ, nhưng chưa bao giờ con xúc động như mấy phút cùng thầy cầu nguyện dưới cột cờ buổi sáng hôm đó. Đúng như cha ông đă nói — “không thầy đố mầy làm nên” — con đă quên mất ư nghĩa linh thiêng của Lá Cờ nếu như con không được một lần chứng kiến “cảnh đoàn viên” của thầy và Lá Cờ Vàng ở Eden sau bao nhiêu năm cách biệt. Măi măi con vẫn là đứa học tṛ bé nhỏ của thầy. Thầy không những đă dạy con qua sách vở và bài giảng mà c̣n qua chính gương sống của thầy. Con cầu xin để bài học về “Lá Cờ” không phải là bài học cuối cùng thầy dạy cho con.

     Nguyễn Duy-An