Bầu Cử Đặc Biệt

     Cả tuần nay, ngoài trời miền Nam California mưa gíó bão bùng, cả ngày lẫn đêm. Trong nhà thì computer tê liệt, laptop cũng chẵng mở được. Xem ra thời tiết, máy móc và con người; các thành phần của vũ trụ đều có liên hệ với nhau hết cả.   

        Ở đời, xem ra con người gặp trường hợp bất ưng ý khá nhiều. Vào mùa thu năm ngoái không ai ngờ là dân chúng của hai tiểu bang Virginia và New Jersey lại bầu cho hai ứng cử viên Cộng Hòa làm thống đốc. Hôm Thứ Ba Jan 19, ông Chris Chritie đã tuyên thệ nhậm chức Thống Đốc của tiểu bang New Jersey. Một điều bất ngờ vừa xảy ra vào Thứ Ba Jan 19, ông Scott Brown, 50 tuổi, Thương Nghị Sĩ tiểu bang đã được dân chúng Massachusetts bầu làm Thượng Nghị Sĩ liên bang với 52 phần trăm số phiếu, đánh bại ứng cử viên Dân Chủ là bà Martha Coakley, Bộ Trưởng Tư Pháp tiểu bang. Tân TNS dân bầu Scott Brown đã làm một việc hiếm có là dành được cái ghế TNS do nhà Kennedy đã độc quyền nắm giữ cả nửa thế kỷ nay. Trong một tiểu bang mà 95 phần trăm dân cử thuộc về đảng Dân Chủ thì một ứng cử viên Cộng Hòa mà thắng cử được như ông Scott Brown này quả thật là hãn hữu.

        Thông thường, khi một cái ghế TNS liên bang bị bỏ trống thì Thống đốc của tiểu bang có quyền đề cử một người khác thay thế và tiếp tục cho đến hết nhiệm kỳ của người trước, rồi sau đó tiểu bang mới tổ chức một cuộc bầu TNS kế tiếp. Massachusetts trước đây cũng thế. Nhưng vào năm 2006, ông Mitt Romney là Thống Đốc thuộc đảng Cộng Hòa, cho nên các nhà làm luật của tiểu bang mà đa số thuộc Dân Chủ e ngại rằng có ngày Thống Đốc Cộng Hòa sẽ đưa một người cùng đảng chính trị của ông vào Thương Viện Hoa Kỳ nếu một trong hai ông Edward Kennedy hoặc John Kerry không còn tiếp tục ngồi trên cái ghế này. Thế là họ bèn hè nhau sửa luật. Luật mới không cho Thống Đốc cái quyền bổ nhiệm người vào chức TNS đang bị bỏ trống, mà bắt buộc tiểu bang phải tổ chức bầu cử chọn một TNS trong thời hạn 155 ngày. Thế là có những sự việc xảy ra ngoài dư liệu của các chính trị gia tưởng là khôn ngoan ấy: Edward Kennedy chết vì bệnh vào tháng 8, 2009 và Thống Đốc Massachusetts lúc đó là Deval Patrick thuộc đảng Dân Chủ đành phải bó tay không chọn người cùng đảng ra thay thế được vì cái luật của chính phe nhà tạo ra. Vào thời điểm mà dự luật cải cách y tế do ông Tổng Thống và các TNS Dân Chủ đang cần sự yểm trợ của từng cá nhân các vị dân cử mà thiếu đi một lá phiếu của TNS Dân Chủ Massachusetts người ta mới thấy lá phiếu này là cực kỳ quan trọng. Vì lý do này mà từ hành pháp cho đến lãnh tụ đa số của Dân Chủ tại Thượng Viện đã phải nhượng bộ TNS Độc Lập của Connecticut và TNS Dân Chủ Bảo Thủ của Nebraska để lấy cho được lá phiếu của họ hầu thông qua dự luật cải tổ y tế vào chiều ngày trước Giáng Sinh vừa qua, với kết quả nội dung dự luật đã bị sửa đổi ít nhiều và lợi lộc tài chánh đem về cho tiểu bang của vài cá nhân TNS kể trên. 

        Cuối tuần qua, hết Phó Tổng Thống đến Tổng Thống Dân Chủ lần lượt có mặt tại Massachusetts để yểm trơ tranh cử cho bà Coakley. Nhưng vào Thứ Ba vừa qua, dân chúng tiểu bang, được xem là thành trì của Dân Chủ này, đã chọn ứng cử viên Công Hòa để thay thế cho TNS Edward Kennedy. Kennedy là người nổi tiếng tranh đấu cho quyền lợi của dân nghèo và yểm trợ mạnh mẽ cho cải cách y tế. Lý do nào mà dân chúng tiểu bang mà xưa nay thích bầu cho Dân Chủ lại chọn một ứng viên Cộng Hòa, điều này nói lên ý nghĩa gì và kết quả sẽ ảnh hưởng thế nào đến dự luật y tế ?

        Kỳ này Scott Brown được bầu là do lá phiếu thành phần cử tri độc lập. Một người dân đã nói ông bầu cho ông Obama trước đây là vì ông muốn có thay đổi - ông ấy nghĩ rằng Obama sẽ đem lại sự thay đổi ấy nhưng cử tri độc lập này lại không thích cái hướng mà ông Tổng Thống đang đi tới. Họ không thích cái sự ôm đồm của chính quyền hiện tại. Dân chúng quan niệm vấn đề công ăn việc làm là ưu tiên số một vì nạn thất nghiệp đang lên cao, trong lúc chính quyền lại lo chi tiền để cứu nguy hệ thống ngân hàng, Wall Street, không giải quyết mà lại càng ngày càng lún sâu vào thâm thủng ngân sách và mất quá nhiều thời giờ công sức để lo cho dự luật y tế. Ngày Obama lên làm Tổng Thống Hoa Kỳ, theo kết quả của cuộc thăm dò dư luận ông đạt được tỉ lệ 74 phần trăm ủng hộ, và hiện nay, tỉ lệ này tụt xuống 56 phần trăm. Cách đây gần một năm, hai phần ba dân Mỹ xếp ông vào lãnh đạo trên trung bình và có thể là xuất sắc, ngày nay chỉ có 40 phần trăm xem ông là lãnh đạo trên trung bình. Trước đây một năm, tỉ lệ thất nghiệp là trên 7 phần trăm, hiện nay là trên 10 phần trăm. Mùa thu vừa qua, dấu hiệu bất mãn đã được biểu lộ qua kết quả của cuộc bầu cử các Thống Đốc Virginia và New Jersey mà đảng Cộng Hòa đã đoạt được thắng lợi, nhưng các nhà chính trị Dân Chủ vẫn chưa nhận ra, mà tiếp tục diễn nghỉa rằng đấy là các vấn đề địa phương chứ không liên quan gì đến bình diện quốc gia, thì lần này dân chúng Massachusetts với cuộc bầu chọn ông Scott Brown đã cho các nhà lãnh đạo chính trị thấy rõ sự bất mãn của họ. Nhắc lại là đề tài tranh cử của Scott Brown gồm có chống khủng bố, chống tăng thuế và chống cải cách y tế. Việc ông Brown đắc cử TNS tuần này cho thấy dự luật y tế dám không thành tựu lắm đây. Từ nay Dân Chủ Thượng Viện chỉ còn 59 và Cộng Hòa chiếm được 41 ghế, cho nên Cộng Hòa có thể áp dụng chiến thuật trì hoãn đối với bất cứ dự luật nào mà họ chống, kể cả y tế. Công lao của Dân Chủ, lập pháp lẫn hành pháp có trong bấy lâu nay có thể sẽ bị mất hết. Có người thắc mắc là trong trò chơi dân chủ, Dân Chủ chiếm được 59 phiếu, trong khi Cộng Hòa chỉ có 41 phiếu, nếu lãnh tụ đa số Dân Chủ Thượng Viện cứ cho xúc tiến thủ tục bầu theo đa số thì vẫn thắng như thường, chứ tại sao phải ngại đến thế. Lý do các vị dân cử phải do dự là vì chính cái ghế của mấy ngài chứ chẳng phải cái gì khác. Một số các vị dân cử sẽ mãn nhiệm và phải tái tranh cử vào mùa thu này gọi là midterm. Thực tế lich sử cho thấy ngay khi nền kinh tế đang vững mạnh và đảng của họ còn đang nắm được hành pháp mà vào các cuộc bầu cử tháng 11 một số các vị dân cử còn bị cho đi tàu suốt nữa là trong lúc lòng dân đang hoang mang, bực bội, hoặc phẫn nộ vì những điều bất như ý như hiện nay thì họ có cơ hội về vườn nhanh hơn nữa vậy. Đến bây giờ thì Dân Chủ chỉ mong là luật y tế được thông qua và chuyển qua cho ông Tổng Thống ký theo kiểu miễn có còn hơn không. Hành pháp chỉ mong là vài điều khoản chính yếu được giữ nguyên là họ hài lòng rồi, gồm có: phần bảo vệ người mua bảo hiểm qua việc giới hạn các công ty bảo hiểm không được từ chối bán bảo hiểm cho những người có mầm mống bệnh tật từ trước, cho các thanh thiếu niên được tiếp tục hưởng bảo hiểm của cha mẹ, giúp trả tiền bảo hiểm cho các hãng xưởng nhỏ và người có lợi tức thấp và sửa đổi chương trình Medicare để khuyến khích trả tiền cho loại dịch vụ có phẩm chất cao, còn mục tiêu bảo hiểm cho tất cả người dân Hoa Kỳ sẽ được hoãn lại. Cho nên, có những lúc một cá nhân cũng quan trọng và ảnh hưởng đến đại sự. Ông Brown, nhân vật thứ 41 của Thượng Viện Hoa Kỳ kỳ này sẽ là người dự phần quyết định thông qua hai dự luật quan trọng tại Thượng Viện:

        1- Cải tổ y tế đã bàn ở trên.

        2- Tăng giới hạn số nợ liên bang lên 14.3 trillion. Dự luật này vừa được các TNS Dân Chủ đề nghị ngày Thứ Tư Jan 20, nhằm cho phép chính phủ liên bang vay mượn thếm 1.9 trillion đề chi tiêu, nâng tổng số nợ liên bang lên 14.3 trillion. Dựa vào luật này, chính phủ sẽ phát hành công phố phiếu để bán lấy tiền thanh toán chi phí của chính phủ liên bang và ngăn ngừa vỡ nợ. Muốn thông qua dự luật này, Quốc Hội cần 60 phiếu thuận. Scott Brown thuộc đảng Cộng Hòa, chủ trương và đường lối khác hẳn đảng đối lập cho nên muốn thông qua dự luật vay nợ này phía Dân Chủ phải cần đến sự ủng hộ của ít nhất một TNS Cộng Hòa khác. Từ nay trở đi nhóm Dân Chủ Thượng Viện sẽ gặp thêm một lực cản mới, đó chính là Scott Brown.

        Báo chí Mỹ gọi ông TNS này là longshot, một con ngựa không có hy vọng thắng. Chưa có một ứng cử viên TNS Cộng Hòa thắng cử tại Massachusetts kể từ 1972. Trong trường hợp này, ông Brown được xem là ngựa về ngược.  Một trường hợp ngược đời khác vừa xảy ra tại Utah. Việc này không liên quan gì đến bầu cử.

        Theo nguồn tin của hãng thông tấn AP, vào Thứ Ba vừa qua, một thanh niên 25 tuổi, tên là Conrow bị quan tòa kết án về tội sở hữu ma túy với ý định phân phối, một tội đại hình cấp hai. Vào tháng 12, thanh niên này chấp nhận tội danh này nhưng lại xin tòa cho nâng tội danh lên đại hình cấp một để được ở tù lâu hơn. Hôm Thứ Ba, bà quan tòa đã cho đương sự một cơ hội thứ hai để thay đổi ý định nhưng người này từ chối. Thanh niên này giải thích là ngồi trong tù anh ta có cơ hội tránh được ma túy, vì chỉ sau khoảng tám tuần, ảnh hưởng của ma túy sẽ dứt và anh ta sẽ không còn bị ma túy hành hạ và sẽ có lại được giấc ngủ bình thường. Người đời rất ngán phải đối diện với tòa án và nhà tù. Thanh niên này ngược lại lại chẳng xem cái câu 'nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại' ra gì ! Hóa ra vấn đề nào cũng có hai mặt, tích cực và tiêu cực, tùy theo quan niệm và mục đích của mỗi người vậy.

         Nguyễn văn Huy